Colavita to włoska marka oliwy z oliwek i makaronu, związana z rodziną Colavita z Sant'Elia a Pianisi w prowincji Campobasso (Molise). Pod tą nazwą działają dwie rodzinne firmy wywodzące się z tej miejscowości, które dziś należą do jednej grupy zarządzanej przez rodzinę: Colavita S.p.A. z siedzibą w Pomezii pod Rzymem, zajmująca się oliwą i pozostałymi produktami, oraz IND.AL.CO. S.p.A. (Industria Alimentare Colavita) z Ripalimosani koło Campobasso, która produkuje makaron. Oprócz oliwy extra vergine i makaronu z semoliny z pszenicy durum pod marką sprzedawane są octy, w tym balsamiczny, warzywa w oleju, kremy, pesto i pasty, kapary, pomidory, ciecierzyca i fasola, ryż arborio, polenta i kuskus, a w Stanach Zjednoczonych także sosy do makaronu i zupy.
Firma oliwna podaje jako początek rok 1938, gdy Giovanni i Felice Colavita prowadzili tłocznię oliwy w Sant'Elia a Pianisi. Następne pokolenie, bracia Enrico i Leonardo Colavita, nadało oliwie nazwisko rodziny i zaczęło ją eksportować. Według wspomnień amerykańskiego wspólnika marki, Johna J. Profaciego, pod koniec lat 70. rodzina sprzedawała oliwę w beczkach miejscowym rozlewniom, a oliwa pod marką Colavita jeszcze nie istniała. Obecnie w zakładzie w Pomezii, gdzie mieści się też siedziba spółki, powstaje większość produktów Colavita. W Sant'Elia a Pianisi produkowane są oliwy i octy z droższych linii oraz przetwory warzywne. Firma podaje, że jej produkty trafiają do ponad 70 krajów. W innych źródłach pojawia się ponad 60 lub ponad 80 krajów i informacja, że eksport daje około 80% sprzedaży.
Makaron Colavita ma osobną historię. Według IND.AL.CO. pastificio Colavita powstało w 1912 roku w Sant'Elia a Pianisi, a w 1979 roku, w związku ze wzrostem produkcji i eksportu, przeniesiono je do Ripalimosani, bliżej Campobasso. W 2012 roku firma obchodziła stulecie. Oferta obejmuje makarony klasyczne, rzemieślnicze, ekologiczne i pełnoziarniste, a do produkcji, według firmy, używana jest woda źródlana z Molise. Spółka posiada certyfikat ISO 9001 oraz certyfikaty produkcji ekologicznej i koszernej, a makaron eksportuje do Ameryki Północnej i Południowej, Europy, Australii, Afryki i Azji. Włoskie bazy firm szacują zatrudnienie w IND.AL.CO. na 20–49 osób.
Ważną częścią historii marki jest rynek amerykański. W 1978 roku Enrico Colavita poznał w Nowym Jorku Johna J. Profaciego, który w 1979 roku odwiedził rodzinę w Molise i zawarł z nią ustną umowę na sprzedaż oliwy extra vergine w stanach Nowy Jork i New Jersey. Pierwszy kontener, 18 tys. litrów oliwy w trzylitrowych puszkach, był pierwszą oliwą sprzedawaną pod nazwą Colavita. Założona przez Profaciego firma Colavita USA zaczynała od sprzedaży do włoskich restauracji i sklepów specjalistycznych, a później trafiła do sieci supermarketów. Formalna umowa z 1993 roku uczyniła ją wyłącznym importerem i dystrybutorem produktów Colavita w USA. W kolejnych latach rodzina Colavita odkupiła większość udziałów w Colavita USA (według Wikipedii w 2008 roku, według Olive Oil Times do 2010 roku). Prezesem amerykańskiej spółki jest Giovanni Colavita, syn Leonarda, który przeniósł się do Nowego Jorku w 2008 roku. Profaci pozostał honorowym przewodniczącym.
Colavita USA ma siedzibę w Edison w stanie New Jersey, a od 2018 roku także zakład produkcyjny i centrum dystrybucji w Dixon w Kalifornii o powierzchni ponad 7 tys. m². Łącznie grupa ma cztery zakłady, dwa we Włoszech i dwa w USA. W kwietniu 2023 roku Colavita USA kupiła od Curation Foods kalifornijską markę oliw i octów O Olive Oil & Vinegar z Petalumy, a jej prezesem został Paolo Colavita. 10 maja 2001 roku w Culinary Institute of America w Hyde Park (stan Nowy Jork) otwarto Colavita Center for Italian Food and Wine. Colavita USA i rodzina Colavita współfinansowały budowę w zamian za prawo do nazwy. Marka była też sponsorem kobiecej drużyny kolarskiej Colavita/Bianchi.
