Anatol

Anatol to polska marka kawy zbożowej, obecnie należąca do FoodWell Sp. z o.o., właściciela również marek Bakalland, Delecta, Purella i BeRAW. Marka koncentruje się praktycznie wyłącznie na kawie zbożowej, czyli bezkofeinowym napoju przygotowywanym z prażonych zbóż i cykorii. FoodWell jest przedsiębiorstwem z polskim kapitałem, a produkty Anatol są związane z zakładem produkcyjnym we Włocławku.

Anatol został wprowadzony na polski rynek w 1994 roku jako marka ekspresowej kawy zbożowej pakowanej w pojedyncze saszetki do zaparzania. Taka forma odróżniała ją od tradycyjnej kawy zbożowej wymagającej gotowania lub filtrowania. Informacja o debiucie w 1994 roku pojawia się w zachowanych opisach produktowych marki i materiałach handlowych.

Historia samego Anatola nie sięga jednak XIX wieku, mimo że obecny właściciel odwołuje się do znacznie starszej tradycji produkcji kawy zbożowej. Chodzi o zakład we Włocławku, którego początki FoodWell datuje na 1816 rok. Początkowo zajmował się on prażeniem cykorii wykorzystywanej jako substytut kawy. Po II wojnie światowej, na bazie znacjonalizowanych zakładów spożywczych, utworzono we Włocławku Kujawskie Zakłady Kawy Zbożowej i Środków Odżywczych. Od końca lat 50. rozwijano tam również inne grupy koncentratów spożywczych. Jest to więc tradycja zakładu i kategorii produktowej, a nie data powstania marki Anatol.

W latach 90. zakład został związany z firmą Delecta. W latach 1993-1996 Delecta przejęła majątek likwidowanych państwowych Kujawskich Zakładów Koncentratów Spożywczych, a w 1996 roku weszła do norweskiej grupy Rieber & Søn. Anatol rozwijano następnie w strukturach Rieber Foods Polska S.A. Dokumenty Urzędu Patentowego z 2008 roku wskazują Rieber Foods Polska z Włocławka jako zgłaszającego znaki towarowe ANATOL.

Kolejna zasadnicza zmiana nastąpiła w 2014 roku, kiedy Delecta została połączona kapitałowo z grupą Bakalland. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wymieniał wówczas Rieber Foods Polska jako właściciela marek Delecta, Anatol, Zagłoba i Si Mexico. Po transakcji Delecta wraz z Anatolem weszła do grupy Bakalland. Oficjalna historia obecnego właściciela podaje, że marki Delecta i Anatol zostały zachowane i były dalej rozwijane po integracji przedsiębiorstw.

W 2022 roku Bakalland połączył działalność z Purella Superfoods, a nazwa korporacyjna przedsiębiorstwa została zmieniona na FoodWell. Nie oznaczało to likwidacji dotychczasowych marek konsumenckich. Anatol pozostał samodzielną marką w portfolio nowej grupy, obok Bakalland, Delecta, Purella i BeRAW.

Podstawą oferty Anatola pozostaje kawa zbożowa bez kofeiny. Klasyczna wersja ekspresowa sprzedawana jest w torebkach do zaparzania; jej obecna receptura opiera się na prażonej cykorii i życie. W portfolio pojawiały się również warianty mocniejsze oraz wersje smakowe, między innymi czekoladowa i waniliowa, a także kawa drobno mielona. Skład poszczególnych odmian nie jest identyczny i zmieniał się wraz z rozwojem oferty, dlatego nie wszystkie produkty Anatol można opisać jako tę samą mieszankę zbóż.

Obecny właściciel pozycjonuje Anatol poprzez prostotę receptur i tradycyjny sposób prażenia surowców. FoodWell wymienia w kontekście marki żyto, jęczmień i cykorię, choć nie oznacza to, że każdy aktualnie sprzedawany wariant zawiera wszystkie trzy składniki. Charakterystycznym elementem marki od początku pozostaje natomiast wykorzystanie prażonych zbóż i cykorii oraz brak kofeiny, dzięki czemu Anatol funkcjonuje jako alternatywa dla klasycznej kawy.

Anatol ma więc dość nietypową historię: sama marka istnieje od lat 90., lecz jej produkcyjne zaplecze jest związane z ponad dwustuletnią tradycją przetwarzania cykorii i wytwarzania kawy zbożowej we Włocławku. Przez kolejne dekady marka przechodziła wraz z przedsiębiorstwem od Delecty i norweskiej grupy Rieber & Søn, przez Bakalland, aż do obecnego FoodWell. Nadal pozostaje marką polską i jest rozwijana przede wszystkim w kategorii kaw zbożowych.