Monini to włoska marka oliwy z oliwek i przetworów na jej bazie, należąca do rodzinnej spółki Monini S.p.A. ze Spoleto w Umbrii. Firma produkuje przede wszystkim oliwę z oliwek extra vergine, a obok niej oliwy aromatyzowane, ocet balsamiczny z Modeny IGP, sok z cytryny, oliwki stołowe oraz sosy pesto w słoikach.
Początki firmy sięgają 1920 roku. Zefferino Monini (ur. 1891 w Castagnoli, dziś część gminy Giano dell'Umbria), syn rodziny chłopskiej, po służbie wojskowej osiadł w Spoleto i razem z Pietrem Gualfuccim założył spółkę handlującą oliwą, AGM. Gualfucci Monini. Po rozwiązaniu spółki w 1929 roku prowadził działalność sam, pod nazwą Zefferino Monini Olio di Oliva. Skupił się na oliwie extra vergine, w tamtym czasie mniej popularnej od oliwy rafinowanej, i sprzedawał ją w Umbrii, Lacjum, Marche i Romanii. Po drugiej wojnie światowej do firmy dołączyło czterech jego synów: Carlo, Nello, Giuseppe i Paolo. W latach 60. przedsiębiorstwo handlowe zmieniło się w zakład przemysłowy, a w 1964 roku uruchomiono główny zakład w Eggi pod Spoleto. W 1966 roku firma otrzymała nagrodę Mercurio d'oro. Hasło reklamowe „Monini: una spremuta di olive” („Monini, sok wyciśnięty z oliwek”) powstało w 1973 roku.
Na początku lat 80. firma, zatrudniająca wtedy około 60 osób, została przekształcona w spółkę akcyjną. W 1988 roku 35% akcji objęła Findim S.p.A., holding rodziny Fossati. W 2002 roku rodzina Monini odkupiła te udziały i od tego czasu jest jedynym właścicielem. Od końca lat 80. firmą kierują wnuki założyciela, dzieci Giuseppe: Zefferino Monini, prezes i dyrektor generalny, oraz Maria Flora Monini, odpowiedzialna za komunikację i wizerunek marki.
Obok zakładu w Spoleto Monini ma zakład w Carpino w prowincji Foggia (Apulia), gdzie powstają oliwy ekologiczne i oliwy z chronioną nazwą pochodzenia. W planie zrównoważonego rozwoju na lata 2020-2030 zapowiedziała posadzenie miliona drzew oliwnych. W 2024 roku było ich około 793 tys., na łącznie 1673 ha w Umbrii, Toskanii i Apulii (projekt Bosco Monini). Najbardziej znane linie oliwy to Classico, GranFruttato, Bios (ekologiczna) i oliwy DOP, m.in. Umbria DOP.
Monini sprzedaje produkty w ponad 60 krajach. W 2000 roku założyła spółkę zależną w Stanach Zjednoczonych (Monini North America), a w 2008 roku Monini Polska Sp. z o.o. w Poznaniu, która zajmuje się dystrybucją i rozwojem marki w Polsce. Oliwa Monini była sprzedawana w Polsce już około dziesięć lat wcześniej przez niezależnego dystrybutora. W 2024 roku grupa miała 257 mln euro skonsolidowanych przychodów, o 33% więcej niż rok wcześniej. Sprzedała 23 mln litrów oliwy extra vergine, co stanowiło 85% wolumenu. Za granicę trafia około połowy sprzedawanych produktów.
Sosy pesto Monini są robione na bazie oliwy z oliwek i sprzedawane w słoikach 190 g. W ofercie są m.in. klasyczne pesto alla genovese z bazylią, pesto rosso z suszonymi pomidorami, pesto calabrese z papryką i ricottą oraz pesto z cukinią i cytryną.
