Orion

Orion to czeska marka czekolad i słodyczy należąca do koncernu Nestlé. Wywodzi się z praskiej wytwórni małżeństwa Františka i Albíny Maršnerów, która na początku lat 90. XIX wieku zaczęła wyrabiać na Królewskich Winohradach słodycze orientalne, przede wszystkim chałwę turecką (turecký med), a także rachatłukum i inne wyroby tego typu. Za rok założenia najczęściej podaje się 1891, a Nestlé jako początek marki podaje rok 1896, w którym firmę zarejestrowano jako fabrykę słodyczy orientalnych.

W 1896 roku produkcja przeniosła się do nowego budynku przy ulicy Korunní, a w 1897 roku wytwórnia zaczęła przerabiać ziarno kakaowe na czekoladę. W tym samym roku powstały pierwsze czekoladowe figurki bożonarodzeniowe. W 1901 roku przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę akcyjną (První česká akciová společnost továren na orientální cukrovinky a čokoládu). Na początku XX wieku zatrudniało około 850 osób. František Maršner zmarł w 1917 roku, a kierownictwo przejął wtedy Milan Čapek.

Znak Orion, nazwany od gwiazdozbioru, zarejestrowano 11 marca 1914 roku. W 1928 roku spółka zmieniła nazwę na Orion, továrny na čokoládu, a. s., Praha. Od 1921 roku z firmą współpracował malarz i grafik Zdenek Rykr, autor opakowań i reklam, a także niebieskiej czteroramiennej gwiazdy, która stała się znakiem marki i w niewiele zmienionej formie jest używana do dziś. Rykr pracował dla Oriona do 1939 roku. W 1923 roku pojawiła się Kofila, baton w żółtym opakowaniu z postacią małego Maura, w latach 30. banany w czekoladzie, a w 1944 roku, w czasie okupacji, baton Margot z nadzieniem o smaku kokosowo-rumowym. Przed II wojną światową Orion zatrudniał około 1500 osób i produkował m.in. kakao, cukierki musujące, pralinki rumowe, kocie języczki i kasztany.

W kwietniu 1947 roku Orion i konkurencyjna fabryka RUPA, założona w 1914 roku przez Rudolfa Pachla, zostały znacjonalizowane i włączone do przedsiębiorstwa państwowego Pražské čokoládovny. Produkcję skupiono w dawnym zakładzie RUPA w praskich Modřanach, a fabrykę na Winohradach zamknięto w 1952 roku. Maszyny i marka Orion trafiły do Modřan. Część wyrobów przeniesiono później do zakładu Zora w Ołomuńcu, m.in. Margot w 1960 roku. Od 1966 roku sprzedawane są Ledové kaštany. W 1975 roku w Modřanach powstała Studentská pečeť, czekolada z rodzynkami, orzeszkami ziemnymi i żelkami. Po około pół roku jej produkcję przeniesiono do Zory, a pieczęć Uniwersytetu Karola na opakowaniu zastąpiono pieczęcią z ołomunieckim orłem.

W 1991 roku przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę akcyjną Čokoládovny. W 1992 roku w prywatyzacji weszły do niej wspólnie francuska grupa BSN (dziś Danone) i Nestlé. Podział spółki zakończono 1 stycznia 1999 roku: do Nestlé Čokoládovny trafiły m.in. Orion, Zora, Sfinx, Lipo i Maryša, a do Danone m.in. Opavia, Deli i Kolonáda. Produkcję Nestlé skupiło w zakładach Zora w Ołomuńcu i Sfinx w Holešovie. Zakład w Modřanach zakończył pracę w październiku 2004 roku, a jego teren sprzedano deweloperowi i zabudowano. Na Winohradach o fabryce przypomina przystanek tramwajowy Orionka i nazwany w 2014 roku plac U Orionky.

Pod marką Orion sprzedawane są dziś czekolady w tabliczkach (mleczne, gorzkie, białe i do pieczenia), batony Kofila, Milena, Banány v čokoládě, Ledové kaštany i Margot, Studentská pečeť, bombonierki oraz wyroby sezonowe na Boże Narodzenie i Wielkanoc. Zakład Zora w Ołomuńcu wytwarza rocznie ponad 41 tys. ton wyrobów; w 2023 roku powstało tam ponad 22 mln sztuk samych bananów w czekoladzie. Na 110-lecie rejestracji znaku, w 2024 roku, marka wprowadziła banany w białej czekoladzie. Główne rynki marki to Czechy i Słowacja.