Kofola

Kofola to czeska marka gazowanego napoju typu cola, której początki sięgają 1960 roku. Powstała na terenie dzisiejszych Czech, w czasach gdy Czechy i Słowacja tworzyły wspólne państwo, Czechosłowację. Z rozwojem napoju szczególnie związana jest Opawa, gdzie uruchomiono jego produkcję na dużą skalę. Obecnie marka należy do czeskiej spółki Kofola ČeskoSlovensko a.s. z siedzibą w Ostrawie.

Historia napoju rozpoczęła się pod koniec lat 50. Państwowe zakłady farmaceutyczne Spofa Praha otrzymały wówczas zadanie opracowania rodzimego napoju, który mógłby konkurować z zachodnimi napojami typu cola. W prace zaangażowany był zakład farmaceutyczny Galena w Opawie. Zespół kierowany przez Zdeňka Blažka opracował w 1959 roku syrop KOFO, będący mieszanką 14 składników roślinnych i owocowych uzupełnionych kofeiną. Receptura ta stała się podstawą Kofoli.

Pierwsze butelki Kofoli napełniono 27 marca 1960 roku w Pradze, natomiast produkcję na większą skalę uruchomiono w zakładzie Galena w Opawie. Napój szybko zdobył dużą popularność na rynku czechosłowackim. W latach 60. zapotrzebowanie na składniki roślinne było tak duże, że część z nich trzeba było sprowadzać z zagranicy. W 1970 roku roczna produkcja Kofoli osiągnęła około 180 mln litrów.

Po zmianach politycznych i gospodarczych po 1989 roku pozycja marki osłabła. Na rynek czeski i słowacki weszli międzynarodowi producenci napojów typu cola, a Kofola przechodziła przez okres zmian właścicielskich. Jej ponowny rozwój rozpoczął się pod koniec lat 90. wraz z działalnością rodziny Samarasów, prowadzącej przedsiębiorstwo Santa Nápoje.

W 2000 roku Santa Nápoje podpisała z ówczesnym właścicielem Kofoli umowę licencyjną umożliwiającą jej produkcję. Dwa lata później spółka kupiła znak towarowy oraz oryginalną recepturę Kofoli za 215 mln koron czeskich. Od 2002 roku marka pozostaje związana z rodziną Samarasów, a Santa Nápoje przyjęła następnie nazwę Kofola.

Podstawowym produktem marki jest Kofola Original. Producent opisuje go jako napój na bazie mieszanki 14 składników ziołowych i owocowych, uzupełnionej między innymi lukrecją. Kofola jest sprzedawana w butelkach szklanych i PET, puszkach oraz w wersji lanej z dystrybutorów. Obok wariantu Original dostępne są również wersje smakowe, między innymi Citrus, Višňová i Meloun.

Szczególną cechą marki pozostaje duże znaczenie Kofoli lanej w restauracjach i lokalach gastronomicznych w Czechach oraz na Słowacji. Chociaż marka pochodzi z Czech, jej historia jest silnie związana również ze Słowacją ze względu na wspólny rynek istniejący przed rozpadem Czechosłowacji oraz późniejszy rozwój marki w obu krajach.

Właścicielem marki jest obecnie Kofola ČeskoSlovensko a.s., czeska spółka notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Pradze pod symbolem KOFOL. Jej siedziba znajduje się w Ostrawie. Według danych spółki największym akcjonariuszem pozostaje Lykos alfa a.s., posiadający 67,22% akcji.

Kofola jest dziś jedną z marek większej grupy napojowej Kofola, która prowadzi działalność w kilku państwach Europy Środkowej i Południowej. Sama marka Kofola pozostaje jednak przede wszystkim związana z Czechami, gdzie znajduje się jej historyczne zaplecze produkcyjne oraz obecna siedziba właściciela.