Toma

Toma to czeska marka soków, nektarów i napojów owocowych, obecna między innymi w Czechach, na Słowacji i w Polsce. Jej historia zaczęła się w 1991 roku w ówczesnej Czechosłowacji, kiedy Tomáš Bistřický i Tomáš Tereba założyli przedsiębiorstwo zajmujące się importem i dystrybucją zagranicznych napojów alkoholowych oraz bezalkoholowych. Własne produkty pojawiły się w ofercie kilka lat później.

W 1994 roku firma wprowadziła napoje gazowane pod marką Toma, a w 1995 roku rozszerzyła asortyment o napoje owocowe. Kolejnym etapem było uruchomienie produkcji w Nehvizdach pod Pragą w 1996 roku. W ciągu kilku lat przedsiębiorstwo przeszło od handlu napojami innych producentów do wytwarzania własnych. W 1997 roku markę kupił koncern PepsiCo, który zachował nazwę Toma i rozwijał pod nią ofertę napojową.

Na rynku polskim Toma była częścią poszerzania działalności PepsiCo poza napoje gazowane. W publikacji „Superbrands Polska 2005” wymieniono ją jako markę soków i nektarów w polskiej ofercie koncernu, obok innych kategorii, takich jak herbaty mrożone, napoje izotoniczne i wody. Potwierdza to obecność Tomy w Polsce co najmniej od pierwszej połowy lat 2000.

Podstawę oferty marki stanowią soki stuprocentowe oraz produkty o mniejszej zawartości owoców. Współczesny czeski katalog dzieli asortyment na napoje przeznaczone do spożycia w domu, produkty dla dzieci, warianty na drogę oraz ofertę restauracyjną. Obejmuje między innymi opakowania litrowe do użytku domowego i osobną linię dla gastronomii. Toma funkcjonuje zarówno w handlu detalicznym, jak i w lokalach serwujących napoje.

W historii marki kilkukrotnie zmieniano wygląd opakowań. W 1996 roku wprowadzono wzór z paskami, w 2004 roku czerwone tło, a w kolejnych latach motywy fal i jasnoniebieską kolorystykę. W 2010 roku pojawiły się opakowania ciemnozielone, natomiast w 2016 roku wprowadzono projekt z dominującą bielą. Zmiany te dokumentuje oficjalna chronologia marki.

W 2018 roku Karlovarské minerální vody, grupa znana obecnie jako Mattoni 1873, ogłosiła przejęcie przedsiębiorstw PepsiCo w Czechach, na Słowacji i Węgrzech. Wśród produktów objętych poszerzeniem jej portfolio znalazły się soki i napoje Toma oraz woda źródlana sprzedawana pod tą samą nazwą. Obecnie marka soków Toma jest prezentowana w ofercie Mattoni 1873.

Osobny etap dotyczył działalności wodnej: w 2019 roku Coca-Cola HBC Česko a Slovensko przejęła zakład w Teplicach nad Metují oraz pięcioletnie prawo do używania nazwy Toma dla wód i herbat mrożonych, co nie oznaczało przejęcia całej marki soków.