Lipton to brytyjska marka herbaty, której początki są związane z działalnością szkockiego przedsiębiorcy Thomasa Liptona. W 1871 roku Lipton otworzył swój pierwszy sklep spożywczy w Glasgow, a z czasem rozwinął sieć sklepów i zaczął sprzedawać herbatę pod własnym nazwiskiem. Sama marka herbaty Lipton jest zwykle wiązana z końcem XIX wieku, przede wszystkim z rokiem 1890, kiedy Thomas Lipton zaczął mocniej rozwijać sprzedaż herbaty jako produktu masowego. Oficjalna strona Lipton Teas and Infusions podaje rok 1871 jako początek historii firmy, natomiast w opisach marki herbacianej często pojawia się rok 1890 jako moment wejścia Liptona w kategorię herbaty.
Thomas Lipton budował markę na idei uproszczenia łańcucha dostaw i sprzedaży herbaty w bardziej przystępnej cenie. W końcu XIX wieku herbata nadal była produktem silnie kojarzonym z importem i handlem kolonialnym. Lipton kupował plantacje herbaty na Cejlonie, dzisiejszej Sri Lance, i wykorzystywał własną sieć handlową do sprzedaży gotowego produktu. Ten model pozwolił mu łączyć uprawę, import, pakowanie i sprzedaż detaliczną pod jedną rozpoznawalną nazwą. Marka zaczęła być kojarzona z żółtym opakowaniem i czerwonym znakiem Lipton, które w różnych formach pozostają częścią jej identyfikacji wizualnej.
Podstawowym produktem Liptona była czarna herbata, sprzedawana najpierw jako herbata liściasta, a później również w torebkach. Z czasem oferta została rozszerzona o herbaty zielone, smakowe, ziołowe, owocowe, herbaty do parzenia na zimno oraz produkty typu iced tea. Jedną z najbardziej rozpoznawalnych linii jest Lipton Yellow Label, czyli mieszanka czarnej herbaty sprzedawana w charakterystycznym żółtym opakowaniu. Współczesna oferta zależy od rynku, ale marka jest kojarzona zarówno z klasyczną herbatą do zaparzania, jak i z gotowymi napojami herbacianymi.
Przez wiele lat Lipton należał do koncernu Unilever. W 2021 roku Unilever ogłosił sprzedaż swojego globalnego biznesu herbacianego ekaterra funduszowi CVC Capital Partners za 4,5 mld euro, a transakcję sfinalizowano 1 lipca 2022 roku. W 2023 roku ekaterra zmieniła nazwę na Lipton Teas and Infusions. Firma ma siedzibę w Holandii i obejmuje portfel wielu marek herbacianych, w tym Lipton, PG Tips, Pukka, T2 i TAZO.
Właścicielstwo marki Lipton nie jest całkowicie jednolite we wszystkich kategoriach. Lipton Teas and Infusions odpowiada za dużą część biznesu herbat do zaparzania, natomiast gotowe napoje Lipton Ice Tea są związane z partnerstwem PepsiCo i Unilever. PepsiCo opisuje Pepsi Lipton Tea jako joint venture obejmujące gotowe do picia herbaty mrożone, w tym Lipton Iced Tea, Pure Leaf Iced Tea i Brisk Iced Tea.
Lipton jest marką o brytyjskim pochodzeniu, ale jej współczesna struktura korporacyjna jest międzynarodowa. Historycznie marka wyrosła z handlu detalicznego w Glasgow, później stała się częścią globalnego portfolio Unilevera, a po sprzedaży biznesu herbacianego trafiła do niezależnej spółki Lipton Teas and Infusions należącej do CVC Capital Partners. W przypadku napojów gotowych do picia marka funkcjonuje w osobnym układzie biznesowym z udziałem PepsiCo i Unilevera.
W Polsce Lipton jest znany przede wszystkim jako marka herbat i herbat mrożonych. Polska Wikipedia podaje, że marka pojawiła się na polskim rynku w 1993 roku, ale nie znalazłem w szybkim przeglądzie oficjalnego źródła korporacyjnego, które jednoznacznie potwierdzałoby tę datę.
