Herbapol to jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich nazw związanych z ziołami, herbatkami ziołowymi, syropami, przetworami owocowymi i produktami zielarskimi. Nie jest to jednak jedna jednolita firma w prostym sensie. Nazwa wywodzi się z powojennego państwowego przemysłu zielarskiego i po przekształceniach ustrojowych zaczęła funkcjonować przy kilku odrębnych przedsiębiorstwach, m.in. w Lublinie, Poznaniu, Wrocławiu i Krakowie.
Najbardziej widoczna konsumencko jest dziś spółka „Herbapol-Lublin” S.A., z siedzibą przy ul. Diamentowej 25 w Lublinie. Według danych firmy i rejestrów działa jako spółka akcyjna, ma KRS 0000027463, NIP 7120155364 i REGON 430723174. Jej współczesne portfolio obejmuje przede wszystkim herbaty, herbatki ziołowe i owocowe, syropy, napoje, dżemy, powidła i konfitury. Oficjalna strona marki wymienia te kategorie jako podstawowe grupy produktów Herbapolu.
Korzenie Herbapolu-Lublin sięgają 1949 roku. Firma podaje, że wtedy powstała „Centrala Zielarska”, a w kolejnych dekadach struktura przemysłu zielarskiego była przekształcana w Przemysłową Unię Zielarską „Herbapol”. W latach 1952-1980 w tym systemie działały Lubelskie Zakłady Zielarskie „Herbapol”. Po zmianach gospodarczych z początku lat 90. następowała droga od państwowej struktury do spółki Herbapol-Lublin S.A.
W przypadku Herbapolu ważne jest rozróżnienie marki od historycznej sieci zakładów zielarskich. Poznańskie Zakłady Zielarskie „Herbapol” S.A. odwołują się do tradycji zapoczątkowanej przez firmę Romana Barcikowskiego w 1869 roku. Wrocławskie Zakłady Zielarskie „Herbapol” S.A. podają, że w 1963 roku miały sześć zakładów, a w 1993 roku zostały przekształcone z przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną. Herbapol w Krakowie wskazuje natomiast na działalność poprzednich krakowskich zakładów zielarskich od 1946 roku i prywatyzację w 1997 roku. Oznacza to, że nazwa Herbapol ma wspólne historyczne źródło, ale dziś nie oznacza jednej grupy kapitałowej obejmującej wszystkie dawne zakłady.
Herbapol-Lublin jest firmą kojarzoną przede wszystkim z produktami spożywczymi opartymi na ziołach i owocach. W kategorii herbat i naparów marka obejmuje m.in. herbatki ziołowe, owocowe, zielone i czarne. W ofercie znajdują się także syropy owocowe, produkty dżemowe oraz napoje. Osobną marką powiązaną z Herbapolem-Lublin jest Big-Active, przejęta przez tę spółkę w 2011 roku; później spółki przygotowały formalny plan połączenia.
Właścicielsko Herbapol-Lublin jest łączony z grupą biznesową Jerzego Staraka. Źródło korporacyjne Polpharmy wskazuje, że Jerzy Starak jest właścicielem Polpharmy, a także spółek Herbapol-Lublin S.A. i Polfa Lublin S.A. Warto jednak oddzielić tę informację od sytuacji innych spółek używających nazwy Herbapol, takich jak Herbapol Poznań czy Herbapol Wrocław, które mają własne dane rejestrowe i własną historię organizacyjną.
Znaczenie Herbapolu w Polsce wynika głównie z długiej obecności w segmencie ziół, naparów i przetworów owocowych. Marka przeszła drogę od państwowego zaplecza zielarskiego do współczesnych firm działających na rynku spożywczym i farmaceutyczno-zielarskim. Dla konsumenta nazwa Herbapol najczęściej oznacza produkty spożywcze Herbapolu-Lublin, ale w szerszym ujęciu jest to także nazwa kilku przedsiębiorstw wywodzących się z polskiego zielarstwa przemysłowego.
