Inka to polska marka rozpuszczalnej kawy zbożowej, produkowanej w Skawinie od 1971 roku. Jej klasyczny wariant powstaje z prażonego jęczmienia, żyta i cykorii. Napój nie zawiera kofeiny, ponieważ jego receptura nie opiera się na ziarnach kawowca. Producentem i właścicielem marki jest Grana sp. z o.o. z siedzibą w Skawinie, należąca do niemieckiej grupy Cafea.
Historia zakładu, w którym powstaje Inka, jest znacznie dłuższa niż historia samej marki. W 1910 roku przedsiębiorstwo Henryk Franck i Synowie założyło w Skawinie Fabrykę Środków Kawowych, a produkcja ruszyła w następnym roku. Zakład wytwarzał cykorię oraz różne zamienniki kawy, sprzedawane między innymi pod nazwami Franck, Enrilo, Kawa Kneippa, Kawa Figowa Webera i Abisynka. W 1939 roku przedsiębiorstwo zatrudniało 658 osób i produkowało około 7500 ton kaw zbożowych oraz wyrobów z cykorii rocznie.
Recepturę rozpuszczalnego napoju Inka opracowali polscy specjaliści na początku lat 70. Produkcję rozpoczęto w 1971 roku w działających wówczas Skawińskich Zakładach Koncentratów Spożywczych. Produkt trafił na rynek w okresie, gdy dostępność naturalnej kawy w Polsce była ograniczona, jednak Inka nie zniknęła wraz z poprawą zaopatrzenia. Z czasem jej nazwa stała się w Polsce powszechnie kojarzona z całą kategorią rozpuszczalnych kaw zbożowych.
W kolejnych dekadach zakład przechodził zmiany organizacyjne i właścicielskie. W latach 90. działalność była związana z niemiecką firmą Bahlsen, a w 1998 roku skawińskie przedsiębiorstwo weszło w skład niemieckiej grupy Cafea, specjalizującej się w produkcji kaw rozpuszczalnych, napojów zbożowych i innych produktów instant. Produkcję w Skawinie prowadzi obecnie Grana, która poza Inką wytwarza również napoje zbożowe i cykoriowe pod innymi markami oraz na zamówienie zagranicznych odbiorców.
Podstawowym produktem marki pozostaje Inka Klasyczna. Z czasem ofertę rozszerzono o wersje smakowe, między innymi mleczną, karmelową, czekoladową i kokosową, a także warianty wzbogacone w błonnik, magnez, wapń lub witaminy. Osobne linie obejmują produkty ekologiczne, napoje na bazie samej cykorii oraz wariant bezglutenowy. Nie wszystkie produkty marki mają więc identyczny skład, a określenie „kawa zbożowa” nie dotyczy na przykład napoju wytwarzanego wyłącznie z cykorii.
Od 2019 roku Inka funkcjonuje również jako marka napojów roślinnych. Początkowo do sprzedaży wprowadzono warianty owsiany, sojowy i ryżowy, a później portfolio rozbudowano między innymi o napoje migdałowe, kokosowe, smakowe oraz wersje Barista przeznaczone do łączenia z kawą i spieniania. Marka została również wykorzystana przy owsianych przekąskach musli sprzedawanych pod nazwą Serdeczne. Tym samym Inka przestała oznaczać wyłącznie jeden produkt, choć rozpuszczalna kawa zbożowa pozostaje podstawą jej rozpoznawalności.
Inka jest marką polskiego pochodzenia i nadal powstaje w zakładzie w Skawinie, ale jej producent należy do zagranicznej grupy kapitałowej. Cafea prowadzi działalność poprzez przedsiębiorstwa zlokalizowane między innymi w Niemczech, Polsce, Wielkiej Brytanii, Belgii i Stanach Zjednoczonych. Grana pozostaje wyspecjalizowaną częścią grupy odpowiedzialną przede wszystkim za rozpuszczalne napoje ze zbóż i cykorii.
