Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Łowiczu to polska spółdzielnia mleczarska z siedzibą przy ul. Przemysłowej 3 w Łowiczu. W rejestrach figuruje jako aktywna spółdzielnia, wpisana do KRS pod numerem 0000093148; posiada NIP 8340000049 i REGON 000439138. Jej podstawowy przedmiot działalności to przetwórstwo mleka i wyrób serów. Data rejestracji w KRS to 20 lutego 2002 r., ale tradycje zakładu i miejscowej spółdzielczości mleczarskiej są znacznie starsze.
Historia OSM Łowicz jest wywodzona z 1906 r., kiedy na ziemi łowickiej powstała jedna z pierwszych spółdzielni mleczarskich w Kongresówce. Według materiałów samej spółdzielni inicjatorem ruchu spółdzielczego w regionie był Władysław Grabski, późniejszy premier II RP i twórca reformy walutowej. Grabski zainicjował powstanie Spółki Rolniczej w Bocheniu, która następnie zorganizowała spółdzielnię mleczarską.
W latach 1922-1926 nastąpił rozwój spółdzielczości mleczarskiej w regionie, a w 1930 r. powołano Spółdzielnię Mleczarską Parową i podjęto decyzję o budowie nowoczesnego zakładu. W 1934 r. utworzono Okręgową Spółdzielnię Mleczarską „Promień”. W czasie II wojny światowej zakład działał pod nadzorem okupacyjnym, a po wojnie wznowił produkcję. W 1951 r. spółdzielnię upaństwowiono, natomiast w 1957 r. została reaktywowana i przyjęła statut spółdzielni.
Istotny etap rozwoju przypadł na drugą połowę XX w. W 1971 r. rozpoczęto budowę nowego zakładu o profilu serowarskim, a w 1991 r. zainstalowano pierwszą linię do produkcji wyrobów UHT w kartonikach. W 1997 r. uruchomiono linię do produktów UHT w opakowaniach dwulitrowych i wprowadzono pierwsze produkty pod marką „łowickie”. W kolejnych latach spółdzielnia rozwijała zaplecze produkcyjne, laboratoria, serownię, systemy jakości oraz magazyny.
Po 2000 r. OSM Łowicz rozszerzała działalność przez inwestycje i przejęcia lub włączanie innych struktur spółdzielczych. W 2005 r. przyłączono Toruńską Spółdzielnię Mleczarską, w 2006 r. zakupiono majątek po OSM w Lubinie, w 2007 r. włączono przez umowę konsorcjum OSM w Koninie, a w 2008 r. przejęto spółkę Zorina z Kutna. W materiałach historycznych spółdzielnia wymienia też współpracę i włączanie struktur związanych z Sosnowcem, Kaliszem i innymi zakładami.
Profil działalności OSM Łowicz obejmuje produkcję nabiału i wyrobów mleczarskich. W ofercie znajdują się między innymi mleko UHT, śmietany i śmietanki, masło, twarogi, twarożki, serki, sery dojrzewające, produkty fermentowane, produkty bez laktozy, proszki mleczne, wyroby dla gastronomii oraz napoje mleczne. Oficjalny katalog produktowy pokazuje szeroką ofertę detaliczną i profesjonalną, od mleka i śmietanek po sery, jogurty, maślanki, kefiry, serki homogenizowane, mascarpone i produkty w większych opakowaniach dla HoReCa.
Rozpoznawalnym elementem identyfikacji marki jest postać Łowiczanki w logotypie. Spółdzielnia podaje, że jej produkty są obecne w sprzedaży w Polsce oraz na rynkach zagranicznych. Własny opis firmy wskazuje na trzy zakłady produkcyjne, ponad 150 produktów w portfolio, przerób ponad 500 mln litrów mleka rocznie i surowiec pochodzący od około 2500 rodzinnych gospodarstw. Te liczby pochodzą z bieżącego opisu firmowego i mogą różnić się od starszych materiałów branżowych.
OSM Łowicz posiada certyfikację IFS Food, a system HACCP w jej zakładach pozostaje pod nadzorem powiatowych lekarzy weterynarii. Spółdzielnia podaje, że certyfikacja IFS umożliwia sprzedaż do międzynarodowych sieci handlowych oraz eksport na rynki Unii Europejskiej. Na stronie firmowej wymieniane są też inne certyfikaty i wyróżnienia, w tym związane z laboratorium, jakością tradycyjną i działaniami środowiskowymi.
OSM Łowicz jest więc jedną z historycznych polskich spółdzielni mleczarskich, której początki są łączone z rozwojem ruchu spółdzielczego na ziemi łowickiej na początku XX w. Współcześnie działa jako producent szerokiej gamy nabiału pod markami związanymi z nazwą Łowicz i „łowickie”, z ofertą obejmującą zarówno produkty codziennego użytku, jak i wyroby dla gastronomii oraz przetwórstwa.
