Bieluch to polska marka nabiału związana ze Spółdzielnią Mleczarską Bieluch w Chełmie. Najbardziej rozpoznawalnym produktem marki jest serek naturalny Bieluch, sprzedawany jako biały, kremowy twarożek o prostym składzie. Obecnie nazwa Bieluch odnosi się zarówno do linii produktów, jak i do samej spółdzielni, której pełna zarejestrowana nazwa brzmi: Spółdzielnia Mleczarska Bieluch w Chełmie. Firma ma siedzibę przy ul. Chemicznej 4 w Chełmie, działa w formie spółdzielni i figuruje w KRS pod numerem 0000077990. Rejestr wskazuje też wcześniejszą nazwę podmiotu: Spółdzielnia Mleczarska „Biomlek” w Chełmie.
Korzenie przedsiębiorstwa sięgają 3 grudnia 1929 roku, kiedy w Nowosiółkach grupa 30 rolników założyła Spółdzielnię Mleczarską w Nowosiółkach z odpowiedzialnością ograniczoną. Produkcję rozpoczęto w kwietniu 1930 roku, a w latach 30. spółdzielnia rozwijała mleczarnię, uruchomiła serowarnię i sprzedawała m.in. masło, mleko, maślankę oraz sery. W czasie wojny działalność była kontynuowana, a w 1941 roku spółdzielnia zmieniła nazwę na Okręgową Spółdzielnię Mleczarską w Chełmie. Po wojnie zakład przeniesiono do Chełma, a w 1951 roku, podobnie jak inne spółdzielnie mleczarskie w kraju, został upaństwowiony. Forma spółdzielcza wróciła w 1957 roku.
W latach 70. spółdzielnia przeniosła produkcję do nowego zakładu przy ówczesnej ul. Kalinowej, obecnie Chemicznej 4. Według firmowej historii zakład miał wówczas zdolność przerobu 140 tys. litrów mleka dziennie. Ważny etap dla obecnej marki nastąpił w latach 90. W 1995 roku spółdzielnia przyjęła nazwę Biomlek i uruchomiła produkcję serków Bieluch oraz Smakosz na nowej linii wykorzystującej technologię ultrafiltracji. Z czasem nazwa Bieluch stała się na tyle silnie kojarzona z produktami firmy, że została także nazwą samej spółdzielni.
Podstawowym produktem marki pozostaje Bieluch naturalny 150 g. Producent opisuje go jako twarożek zawierający mleko i żywe kultury bakterii mleczarskich, bez dodatku cukru, soli, substancji zagęszczających i konserwujących. W ofercie znajdują się także warianty bez laktozy, lekkie, waniliowe, owocowe oraz serki kanapkowe z dodatkami, m.in. ze szczypiorkiem, szpinakiem i czosnkiem niedźwiedzim oraz papryką, pomidorami i chili. Oficjalna strona producenta pokazuje też szerszy asortyment nabiałowy: jogurty, kefiry, masło, twarogi, śmietany, mleko, produkty pod marką Nadbużańskie oraz linię Kuchnia lubelska.
Charakter marki opiera się głównie na regionalnym pochodzeniu i prostym profilu produktowym. Producent podkreśla związek z Lubelszczyzną oraz skup mleka od dostawców z Regionu Nadbużańskiego. Sama nazwa Bieluch ma też lokalny kontekst kulturowy. Branżowy serwis Forum Mleczarskie opisywał ją w odniesieniu do chełmskiej legendy o „dobrym duchu Bieluchu”, białym niedźwiedziu związanym z herbem miasta i podziemiami kredowymi w Chełmie.
Bieluch nie jest marką dużego międzynarodowego koncernu, tylko marką należącą do lokalnej spółdzielni mleczarskiej. Jej znaczenie wynika przede wszystkim z długiej historii chełmskiego mleczarstwa i rozpoznawalności serka naturalnego, który stał się najważniejszym produktem firmy. Dane o aktualnych przychodach, zatrudnieniu i skali produkcji nie są eksponowane w prostych, bieżących źródłach producenta, dlatego nie należy ich traktować jako podstawowego elementu opisu marki.
